Erti Merdeka : Malaysia, Singapura & Indonesia


MY Header P

Ogos. Bulan ini amat signifikan bagi rakyat Malaysia kerana di penghujungnya merupakan tarikh di mana Tanah Melayu (yang menjadi asas kepada negara Malaysia) mendapat kemerdekaan. Juga, bulan Ogos merupakan bulan yang signifikan kepada rakyat Singapura dan Indonesia, di mana kedua-dua negara ini juga memperoleh kemerdekaan pada bulan yang sama. Menariknya, tiga negara ini mencapai kemerdekaan masing-masing dengan cara yang berbeza, dan inilah yang saya ingin bincangkan dalam artikel ini.

31 Ogos 1957: Malaysia – Diplomasi Bijaksana

MY Formation P

Saya percaya para pembaca yang berwarganegara Malaysia mempelajari sejarah dan tahu kronologi bagaimana negara kita yang tercinta ini mencapai kemerdekaan. Menyorot secara ringkas, negara kita telah dijajah dan diperintah oleh pelbagai kuasa asing, pertamanya oleh Portugis ketika zaman Empayar Kesultanan Melayu Melaka, kemudian oleh Belanda, Inggeris, Jepun dan kembali semula kepada Inggeris. Jika dikaji dengan lebih teliti, kuasa-kuasa asing ini (kecuali Jepun) sebenarnya telah berpakat dalam memecahkan kerajaan-kerajaan Melayu tempatan melalui beberapa siri perjanjian. Kesedaran oleh rakyat Tanah Melayu akan kepentingan berdikari dalam mentadbir negara sendiri telah melahirkan semangat nasionalisma untuk merdeka daripada kuasa asing, sama ada dengan cara haluan kiri (mengangkat senjata) ataupun haluan kanan (melalui diplomasi dan kerjasama dengan pemerintah a.k.a penjajah).

Secara peribadi dan melalui pembacaan, saya yakin bahawa kesedaran untuk merdeka secara besar-besaran itu lahir semasa Jepun menduduki Tanah Melayu. Jepun walaupun sepanjang tempoh pemerintahannya bertindak secara kekerasan dan kejam, tapi dari sudut positifnya mereka telah membuka mata dan minda rakyat tempatan bahawa orang tempatan (baca: Asia) sebenarnya mampu untuk mentadbir dan menguruskan negara tanpa perlu bergantung harap kepada kuasa barat yang dianggap bijaksana dan ‘superior’. Sebelum Jepun menyerang Tanah Melayu, sebilangan rakyat begitu yakin dan memandang tinggi keupayaan Inggeris mentadbir dan menjaga negara sehingga ke tahap mengagungkan mereka. Keyakinan ini ranap apabila Inggeris gagal mempertahankan Tanah Melayu daripada dilanggar Jepun dengan begitu mudah.

Perjuangan menuntut kemerdekaan daripada Inggeris berlaku dalam dua perspektif iaitu secara haluan kanan dan kiri, sebagaimana yang saya sebutkan sebelum ini. Namun para pemimpin kita pada zaman tersebut memilih untuk berdiplomasi dengan pemerintah (Inggeris) dan berbincang secara baik dan telus. Walaupun dilihat berhalangan dan Inggeris sendiri keberatan untuk memerdekakan Tanah Melayu, tetapi kesungguhan dan kesatuan rakyat Tanah Melayu secara bersama untuk merdeka telah ‘melembutkan’ hati Inggeris dan seterusnya bersetuju untuk memberi kemerdekaan kepada Tanah Melayu pada tanggal 31 Ogos 1957.

Saya tidak menafikan bahawa individu yang memilih untuk menuntut kemerdekaan secara haluan kiri itu juga menyumbang ke arah merdekanya Tanah Melayu, cuma secara peribadi saya melihat rakyat lebih cenderung kepada cara diplomasi dan perbincangan, kerana cara ini akan membina keyakinan dan satu ikatan kukuh secara jangka panjang. Ambil perhatian bahawa di masa Tanah Melayu merdeka kita masih mentah dalam hal pentadbiran dan memerlukan kepakaran Inggeris dalam beberapa sektor untuk memberi tunjuk ajar. Jika kemerdekaan itu dituntut dalam kekerasan dan julang senjata semata-mata, saya pasti para pemimpin pada masa itu lebih sukar untuk mentadbir negara kerana tiada pakar rujuk yang benar-benar mahir dalam selok-belok negara kita.

Analoginya seperti kita meminang anak dara, perlu dengan cara diplomasi dan perbincangan untuk membina kepercayaan dengan bakal mertua. Andai kita pinang anak dara dengan menghunus parang di leher bakal mertua, adakah ia akan memberi kesan dan ikatan positif walaupun perkahwinan itu berlangsung juga?

17 Ogos 1945: Indonesia – Darah & Air Mata

ID Formation P

Saya tidak mengkaji sejarah Indonesia secara mendalam tetapi melalui pembacaan daripada pelbagai sumber berkenaan kronologi Indonesia memperoleh kemerdekaannya, asasnya mereka mengamalkan cara haluan kiri iaitu melalui senjata dan pemberontakan kepada pemerintah (betulkan jika saya silap). Indonesia mencapai kemerdekaannya pada 17 Ogos 1945.

Rakyat Indonesia berbangga kerana perjuangan mereka menuntut kemerdekaan adalah melalui cara ‘berani dan lelaki’ iaitu melalui senjata. Daripada perspektif mereka, cara ini lebih terhormat kerana ia menggunakan tenaga, masa dan yang lebih mahal lagi, nyawa yang terkorban akibat penentangan menuntut kemerdekaan. Saya menghormati perspektif mereka yang melihat kekerasan dan senjata itu lebih terhormat, dan tidak dinafikan cara itu mungkin lebih sesuai pada masa dan keadaan mereka. Inggeris dan Belanda adalah dua kuasa asing yang berbeza dan semestinya corak pemerintahan mereka juga berbeza. Inggeris sepanjang pemerintahan mereka di Tanah Melayu tidak menekankan kekerasan dan masih lagi mengambil berat kebajikan dan prasarana asas rakyat, manakala Belanda dikatanya lebih keras terhadap rakyat tempatan dan ini sedikit sebanyak melahirkan jiwa ‘pemberontakan’ di kalangan rakyat Indonesia pada zaman tersebut.

9 Ogos 1965: Singapura – Tidak Mahu Merdeka?

SG P

Kemerdekaan Singapura secara asasnya bukan kemerdekaan. Keliru? Singapura merupakan sebahagian daripada Persekutuan Malaysia yang dibentuk bersama Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah pada 16 September 1963. Maka boleh dikatakan Singapura merupakan ‘bekas negeri’ Malaysia. Selepas penggabungan dalam Malaysia, beberapa pergolakan politik berlaku antara kepimpinan Pusat dengan kepimpinan Negeri Singapura. Pergolakan dan perbezaan pendapat ini menjadi kritikal dan dramatik sehinggakan pada satu tahap Parlimen Malaysia mengundi sebulat suara untuk mengeluarkan (memecat) Singapura daripada Persekutuan Malaysia pada 9 Ogos 1965.

Kepimpinan Singapura pada masa itu mencanangkan kepada umum bahawa kerajaan Negeri Singapura mahu kekal dalam Persekutuan Malaysia dan amat tidak senang dan tidak bersetuju dengan keputusan Parlimen Malaysia untuk mengeluarkan Singapura daripada Malaysia. Disebutkan dalam pelbagai sumber bahawa Singapura merdeka tanpa kehendaknya (gained independence without her own will). Walaupun dikeluarkan daripada Persekutuan Malaysia, namun struktur dan keperluan asas Singapura tetap disusun oleh Malaysia termasuklah penyusunan Perlembagaan Singapura, sistem pentadbirannya dan beberapa kemudahan seperti bekalan air dan sistem matawang.

Singapura sehingga kini masih mewarisi beberapa ‘ciri’ daripada Malaysia termasuk perlembagaan. Jika anda berkesempatan mengkaji Perlembagaan Singapura, ada klausa yang menyebutkan hak istimewa orang Melayu, dan Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. Bahasa Kebangsaan (National Language) dan Bahasa Rasmi (Official Languages) adalah berbeza di Singapura, di mana Bahasa Kebangsaan merujuk kepada Bahasa Melayu manakala Bahasa Rasmi merujuk kepada Bahasa Inggeris dan bahasa etnik utama lain (Cina dan India).

Presiden pertama Singapura adalah seorang Melayu, iaitu Encik Yusof Ishak, yang lahir di Perak dan merupakan pengasas Utusan Melayu. Potret beliau ada di wang kertas Singapura.

Kepada yang mungkin tidak tahu, lagu kebangsaan Singapura adalah dalam Bahasa Melayu, dan Bahasa Melayu masih diguna pakai dalam hal istiadat seperti arahan tentera/perbarisan, jata negara, insignia tentera/polis dan sebagainya. Ucapan Hari Kebangsaan Singapura juga dibuat dalam Bahasa Melayu selain daripada Bahasa Inggeris.

Kesimpulan

Daripada perbincangan dan huraian, ketiga-tiga negara memperoleh kemerdekaan daripada cara yang berbeza. Walau apa pun perspektif dan tafsiran dalam kronologi kemerdekaan, kita perlu merasa bangga dan bersyukur kerana kemerdekaan dan kebebasan yang dicapai pada masa ini adalah hasil usaha dan pengorbanan generasi terdahulu yang berkorban daripada segenap sudut demi negara.

SELAMAT MENYAMBUT HARI KEMERDEKAAN KE-56 UNTUK MALAYSIA!

This entry was posted in Analysis & Research, Bahasa Melayu, Official Statement and tagged , , . Bookmark the permalink.

What do you think?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s